Ana Sayfa Kritik

Kategori: Kritik

Yazı
Salad Man: Ânı sahiplenmek ve durmayı öğrenmek adına

Salad Man: Ânı sahiplenmek ve durmayı öğrenmek adına

Trump’a yönelik suikast girişiminin yarattığı kaos ortamında, herkes paniklerken salatasını yemeyi bırakmayan “Salad Man”, farkında olmadan Stoacı filozofların yüzyıllardır tarif ettiği, gök gürültüleri arasında sükunetini koruyan ruhun iç huzurunu bir tabak yeşillikte somutlaştırdı. Kahraman olmak için değil, sadece kendisi olmak için yerinde kalan adam, ne kahraman pozu kesti ne felsefi bir açıklama yaptı; sadece salatasını...

Yazı
ÖTEKİ YEŞİLÇAM: KUİR MİZANSENLİ AYDEMİR AKBAŞ FİLMİ OOOH OH!

ÖTEKİ YEŞİLÇAM: KUİR MİZANSENLİ AYDEMİR AKBAŞ FİLMİ OOOH OH!

Yeşilçam’da 1970’li yılların ikinci yarısındaki erotik güldürü filmleri (o dönemin terminolojisiyle “seks komedileri”) furyasının en sıra dışı yıldızı Aydemir Akbaş’tı. Bu filmlerin erkek başrol oyuncularının çoğu yakışıklı sayılabilecek, en azından “fiziği düzgün” erkekler iken Aydemir Akbaş ise Agah Özgüç’ün ifadesiyle “keskin hatlı, harita yüzlü, yamuk yumuk yürüyen bir küçük adamdı.” Özgüç, Akbaş’ın erotik güldürülerin ilk...

Yazı
Felsefenin “-e Göre” Şiiri

Felsefenin “-e Göre” Şiiri

Felsefe nedir? Bir düşünme etkinliği midir, yoksa düşünülmüş olanın ifade edildiği bir alıntılamalar sıralaması mıdır? Bu soru felsefeyle kurulan ilişkinin yönünün belirlenmesinde önem arz eden bir sorudur. Çünkü felsefe bir yandan sorgulama ve soru sorma cesareti olarak açığa çıkarken diğer yandan düşünülmüş olanı, “düşünceleri” aktarma ve tekrar etme riskini de bünyesinde barındırmaktadır. Bugün felsefeyle kurulan...

Yazı
Modern insan neden kendi efendisi olamıyor?

Modern insan neden kendi efendisi olamıyor?

Bazen bir insanın kim olduğunu anlamak için, yaptıklarından çok, hiçbir şey yapmadığı andaki haline bakmak gerekir. Elinin telefona ne kadar çabuk gittiğine. Sessizlik uzadığında yüzünde beliren huzursuzluğa. Beklemeye ne kadar dayanabildiğine. Bir odada, bir bankta, bir otobüs durağında, bir haberin, bir mesajın, bir yeni uyarının gelmediği birkaç dakikada kendi içine doğru çöküp çökmediğine. Modern insanı...

Yazı
SANAT HAYATIN GERİSİNE Mİ DÜŞTÜ

SANAT HAYATIN GERİSİNE Mİ DÜŞTÜ

Uzun tarihsel dönemi boyunca sanat, bağımsız, eleştirel bir pratikten ziyade, siyasal ve dinsel iktidar yapılarını meşrulaştıran estetiğin taşıyıcısı olarak iş gördü. Antik Yunan’da tapınakları süsleyen kabartmalar, Roma İmparatorluğu’nda zaferleri ölümsüzleştiren anıt heykeller, Orta Çağ’da katedralleri anlamlı kılan dini resimler, zamanın iktidarının ve hâkim ideolojisinin propagandasını yapmak üzere biçimlendiriliyordu. Bu dönemde sanatçı, bireysel bir politik duruş...

Yazı
Yeni Dünya Düzeni: Etobur Yırtıcıların Geçit Töreni

Yeni Dünya Düzeni: Etobur Yırtıcıların Geçit Töreni

2025 yılı, ‘etobur’ yırtıcıların yılıydı: İnsanlığın yoğun saldırı altında olduğu bir yıldı. 2025, küresel yönetişim krizinin de derinleştiği bir yıldı. Geçen bu yıl boyunca dünyanın karanlık bir tablosunu rahatlıkla çizebilirsiniz. Gazze’de soykırım ve insanlığa karşı suçlar, Ukrayna’da insanlığa karşı suçlar, Amerika Birleşik Devletleri’nin sınırları dışında gerçekleştirdiği yargısız infazlar ile Venezuela ve İran’a yönelik saldırıları: Bunun...

Yazı
HAYDAR ÜNAL’DA TARİH, BELLEK VE DİRENİŞİN POETİKASI

HAYDAR ÜNAL’DA TARİH, BELLEK VE DİRENİŞİN POETİKASI

Haydar Ünal’ın 2025 tarihli son kitabı Yürüyen Zaman, çağdaş Türkçe şiirde toplumsalcı-gerçekçi damarın hem devamı hem de kırılması olarak okunabilecek bir metinler bütünüdür. 2 Temmuz 1993 Sivas Katliamı’ndan sağ kurtulan bir şair olarak Ünal’ın şiiri, yalnızca tanıklığın değil, travmanın ontolojik yankısını da taşır. Bu nedenle kitap, klasik toplumsalcı-gerçekçi söylemin düz bildirici dilinden uzaklaşarak metafizik, felsefi...

Yazı
OLAN BİTEN; OKUL CİNAYETLERİ, SARI ZARFLAR, ŞİMDİKİ ÇOCUKLAR

OLAN BİTEN; OKUL CİNAYETLERİ, SARI ZARFLAR, ŞİMDİKİ ÇOCUKLAR

Bahar Çocukluğun Mevsimi. Acının, Yasın Değil Sevincin Mevsimi Okul cinayetlerinden bir gün sonra sokağa çıktığımda herkeste bir farklılık gördüm. Normalde birbirleriyle hiç konuşmayan insanlar sohbet ediyordu. Birbirlerine bir şeyler anlatıyorlardı. Selam veriyor, günaydın, iyi akşamlar diyorlardı. Herkes daha nazik ve saygılıydı. Güler yüzlü ve anlamaya açıktı. Bir gün önce yaşadığımız acı hepimizi üzmüş, duygulandırmış, buzları...

Yazı
Batı Yarımküre: Savaşla Yazılmış Bir Amerika Birleşik Devletleri Tarihi

Batı Yarımküre: Savaşla Yazılmış Bir Amerika Birleşik Devletleri Tarihi

Amerika Birleşik Devletleri ve İsrail’in 28 Şubat 2026’dan itibaren İran ve Lübnan’a karşı yeni ve büyük ölçekli bir askeri saldırı başlatması, Gazze’de Filistin halkına yönelik soykırımı sürdürmesi ve Batı Şeria’yı ilhak etmesi göz önüne alındığında, Amerika kıtasındaki ABD politikasını tarihsel bir perspektiften analiz etmek önemlidir. Eric Toussaint, “Batı Yarımküre: Savaşlar Aracılığıyla Yazılmış Bir Amerika Birleşik...

Yazı
Zamanının Ötesinde Bir Devrimci Hareket: Gerrard Winstanley ve Kazıcılar (Diggers)

Zamanının Ötesinde Bir Devrimci Hareket: Gerrard Winstanley ve Kazıcılar (Diggers)

Kazıcılar, ıssız toprakları kolektif olarak ekip biçmeyi ve ezilmişlere geçim kaynağı sağlamayı amaçladılar. Bu arayışlarıyla, iktidarı sorgulayan yeni bir vizyonun, ütopik bir idealin öncüleri oldular. İngiliz tarihinin kayıtlarında, kralların ve fatihlerin görkemli anlatılarının altında kolayca gömülmüş, kurulu düzeni sorgulayan ve sosyalizmin meydan okuyan kilometre taşları olarak duran öyküler bulunur. Bu öyküler arasında, Gerrard Winstanley ve Diggers’ın...