Kategori: Kritik

Haydar Ünal’ın 2025 tarihli son kitabı Yürüyen Zaman, çağdaş Türkçe şiirde toplumsalcı-gerçekçi damarın hem devamı hem de kırılması olarak okunabilecek bir metinler bütünüdür. 2 Temmuz 1993 Sivas Katliamı’ndan sağ kurtulan bir şair olarak Ünal’ın şiiri, yalnızca tanıklığın değil, travmanın ontolojik yankısını da taşır. Bu nedenle kitap, klasik toplumsalcı-gerçekçi söylemin düz bildirici dilinden uzaklaşarak metafizik, felsefi...

Amerika Birleşik Devletleri ve İsrail’in 28 Şubat 2026’dan itibaren İran ve Lübnan’a karşı yeni ve büyük ölçekli bir askeri saldırı başlatması, Gazze’de Filistin halkına yönelik soykırımı sürdürmesi ve Batı Şeria’yı ilhak etmesi göz önüne alındığında, Amerika kıtasındaki ABD politikasını tarihsel bir perspektiften analiz etmek önemlidir. Eric Toussaint, “Batı Yarımküre: Savaşlar Aracılığıyla Yazılmış Bir Amerika Birleşik...

Kazıcılar, ıssız toprakları kolektif olarak ekip biçmeyi ve ezilmişlere geçim kaynağı sağlamayı amaçladılar. Bu arayışlarıyla, iktidarı sorgulayan yeni bir vizyonun, ütopik bir idealin öncüleri oldular. İngiliz tarihinin kayıtlarında, kralların ve fatihlerin görkemli anlatılarının altında kolayca gömülmüş, kurulu düzeni sorgulayan ve sosyalizmin meydan okuyan kilometre taşları olarak duran öyküler bulunur. Bu öyküler arasında, Gerrard Winstanley ve Diggers’ın...

Loş ışıklandırılmış döner platformlu bir sahne. Sahnede iri yarı devasa görünümlü bir adam ve onun ardı sıra yürüyen orta boylu, ufak cüsseli arkadaşı. Fonda hüzünlü bir  şarkı çalıyor: ”Uyanıp göremedik, Bir telaş bir delilik. Bu gidiş hızlı duramadılar Geçiyor vay vay vay ömrümüz Yine geçiyor Geçiyor gülemeden, sonunu göremeden Bi çıkış lazım, bulamadılar Geçiyor vay...

Biraz afili bir başlık farkındayım. Önüme bir Uğur Dündar videosu zıplayıverdi. Vaveyla haykırıyordu Dündar Yılmaz Özdil’in ihanet(lerini) işaret ederek. Bu eski video Özdil’in Sözcü TV (szc)’den kovulması dolayısıyla tekrar paylaşılıyordu. Bir dönem cumhuriyetçi kesimlerin AKP ve şeriat tehlikesine karşı en çok sevilen bu ikilisi, Atatürk kitabıyla rekorlar kıran Özdil üzerinden karşı karşıya gelmişlerdi hatırlayalım… Özdil,...

Yeni veriler; yapay zekâyı besleyen Afrikalı emekçilerin gizli ağını ortaya koyuyor. Bu işçilerin, dolaylı olarak kendilerini istihdam eden küresel şirketlerden şeffaflık talep ettikleri herkesçe biliniyor. Yapay zekâ veri eğitimi ve diğer dijital emek süreçlerinin arkasındaki insanlar, çoğu zaman görünmez kılınıyorlar. Yeni bir haritalama çalışması, Afrika’daki 39 ülkede çalışan işçilerin; ABD, Avrupa ve Asya merkezli dış...

“Barbarlık” kavramının uzun erimli kavramsal tarihinde 20. yüzyılın ilk yarısı, belirleyici bir kırılma noktası teşkil etti. İki dünya savaşı, dehşetler silsilesi, endüstriyel savaş ve kitlesel imha; barbarlığın, modern uygarlığın karşıtı olmaktan ziyade onun karanlık bir izdüşümü olabileceğini düşündürüyor. Daha önce Montaigne’de sezilen, 19. yüzyılda Schopenhauer, Nietzsche ile Baudelaire ve Flaubert gibi yazarlar tarafından yeniden canlandırılan...

70 kuşağı toplumcu gerçekçi şiiri, Türkiye’de yalnızca siyasal bir duyarlığın değil, aynı zamanda etik ve estetik bir arayışın da şiirsel alanı olmuştur. Bu kuşağın önemli temsilcilerinden Hüseyin Yurttaş, uzun yıllara yayılan şiir serüveninde toplumsal tanıklığı bireysel iç dünya ile buluşturan bir dil kurmayı başarmış şairlerden biridir. Mart 2025’te Tekin Yayınevi etiketiyle yayımlanan Susuyor Şimdi Zaman,...