Kategori: Kritik

Uzun tarihsel dönemi boyunca sanat, bağımsız, eleştirel bir pratikten ziyade, siyasal ve dinsel iktidar yapılarını meşrulaştıran estetiğin taşıyıcısı olarak iş gördü. Antik Yunan’da tapınakları süsleyen kabartmalar, Roma İmparatorluğu’nda zaferleri ölümsüzleştiren anıt heykeller, Orta Çağ’da katedralleri anlamlı kılan dini resimler, zamanın iktidarının ve hâkim ideolojisinin propagandasını yapmak üzere biçimlendiriliyordu. Bu dönemde sanatçı, bireysel bir politik duruş...

2025 yılı, ‘etobur’ yırtıcıların yılıydı: İnsanlığın yoğun saldırı altında olduğu bir yıldı. 2025, küresel yönetişim krizinin de derinleştiği bir yıldı. Geçen bu yıl boyunca dünyanın karanlık bir tablosunu rahatlıkla çizebilirsiniz. Gazze’de soykırım ve insanlığa karşı suçlar, Ukrayna’da insanlığa karşı suçlar, Amerika Birleşik Devletleri’nin sınırları dışında gerçekleştirdiği yargısız infazlar ile Venezuela ve İran’a yönelik saldırıları: Bunun...

Haydar Ünal’ın 2025 tarihli son kitabı Yürüyen Zaman, çağdaş Türkçe şiirde toplumsalcı-gerçekçi damarın hem devamı hem de kırılması olarak okunabilecek bir metinler bütünüdür. 2 Temmuz 1993 Sivas Katliamı’ndan sağ kurtulan bir şair olarak Ünal’ın şiiri, yalnızca tanıklığın değil, travmanın ontolojik yankısını da taşır. Bu nedenle kitap, klasik toplumsalcı-gerçekçi söylemin düz bildirici dilinden uzaklaşarak metafizik, felsefi...

Amerika Birleşik Devletleri ve İsrail’in 28 Şubat 2026’dan itibaren İran ve Lübnan’a karşı yeni ve büyük ölçekli bir askeri saldırı başlatması, Gazze’de Filistin halkına yönelik soykırımı sürdürmesi ve Batı Şeria’yı ilhak etmesi göz önüne alındığında, Amerika kıtasındaki ABD politikasını tarihsel bir perspektiften analiz etmek önemlidir. Eric Toussaint, “Batı Yarımküre: Savaşlar Aracılığıyla Yazılmış Bir Amerika Birleşik...

Kazıcılar, ıssız toprakları kolektif olarak ekip biçmeyi ve ezilmişlere geçim kaynağı sağlamayı amaçladılar. Bu arayışlarıyla, iktidarı sorgulayan yeni bir vizyonun, ütopik bir idealin öncüleri oldular. İngiliz tarihinin kayıtlarında, kralların ve fatihlerin görkemli anlatılarının altında kolayca gömülmüş, kurulu düzeni sorgulayan ve sosyalizmin meydan okuyan kilometre taşları olarak duran öyküler bulunur. Bu öyküler arasında, Gerrard Winstanley ve Diggers’ın...

Loş ışıklandırılmış döner platformlu bir sahne. Sahnede iri yarı devasa görünümlü bir adam ve onun ardı sıra yürüyen orta boylu, ufak cüsseli arkadaşı. Fonda hüzünlü bir  şarkı çalıyor: ”Uyanıp göremedik, Bir telaş bir delilik. Bu gidiş hızlı duramadılar Geçiyor vay vay vay ömrümüz Yine geçiyor Geçiyor gülemeden, sonunu göremeden Bi çıkış lazım, bulamadılar Geçiyor vay...

Biraz afili bir başlık farkındayım. Önüme bir Uğur Dündar videosu zıplayıverdi. Vaveyla haykırıyordu Dündar Yılmaz Özdil’in ihanet(lerini) işaret ederek. Bu eski video Özdil’in Sözcü TV (szc)’den kovulması dolayısıyla tekrar paylaşılıyordu. Bir dönem cumhuriyetçi kesimlerin AKP ve şeriat tehlikesine karşı en çok sevilen bu ikilisi, Atatürk kitabıyla rekorlar kıran Özdil üzerinden karşı karşıya gelmişlerdi hatırlayalım… Özdil,...

Yeni veriler; yapay zekâyı besleyen Afrikalı emekçilerin gizli ağını ortaya koyuyor. Bu işçilerin, dolaylı olarak kendilerini istihdam eden küresel şirketlerden şeffaflık talep ettikleri herkesçe biliniyor. Yapay zekâ veri eğitimi ve diğer dijital emek süreçlerinin arkasındaki insanlar, çoğu zaman görünmez kılınıyorlar. Yeni bir haritalama çalışması, Afrika’daki 39 ülkede çalışan işçilerin; ABD, Avrupa ve Asya merkezli dış...