Kant’ın bir çalışması daha Ahmet Fethi Yıldırım’ın çevirisiyle Türkçeye kazandırıldı: Güzellik ve Yücelik Duygusu Üzerine Gözlemler. Kant, bu kitapçığı yayınladığında henüz kırk yaşındadır ve kendisine dünya felsefe tarihinde seçkin bir filozof olarak yer sağlayacak “kariyerine” henüz başlamıştır.2 Kendi deyimiyle bir filozofun bakış açısından çok bir gözlemcinin bakış açısıyla kaleme aldığı çalışması 1764’de yayınlanmıştır. Metnin 1766...
Kategori: Dosya
Yazı
Yazı
SAMUEL TAYLOR COLERIDGE: YANIP SÖNEN BİR YILDIZ
İngiltere’de Romantik Devrimin öncülerinden biri olan Samuel Taylor Coleridge, birkaç yıllık bir coşku çağına sığdırdığı eserleriyle edebiyat tarihinin Panthéon’una girmeye hak kazanmıştır. İngiliz edebiyatının en önemli şiirlerinden birkaçını o kısa aralıkta yazan, edebiyat eleştirisi alanının kurucularından biri olan ve Alman Romantizminin kaynaklarını İngilizceye taşıyan Coleridge’i, bu kısa yazıda 1790’lardan 1820’lere uzanan bir dönemin ilişkiler ve...
Yazı
UGO FOSCOLO VE İTALYAN ROMANTİZMİNİN DOĞUŞU
Sen oğlundan bu şiirden başka bir şey alamayacaksın Ey benim anayurdum, kader bize Gözyaşlarından yoksun bir mezar yazmış Ugo Foscolo, “Zakintos’a”, 1897. Avrupa Romantizmi üzerine yapılan değerlendirmelerde İtalyan Romantizmi pek de önemsenen bir alan değildir. Hatta politik ya da felsefi Romantizm konusunda akıllara İtalya’dan pek kimse gelmez. Edebiyatta ise Ugo Foscolo (1778-1827), Giacomo Leopardi (1798-1837)...
Yazı
Ruskin, Romantizm, Kitsch ve Joker dosyaları (Tüm Yazılar)
Bir On Dokuzuncu Yüzyıl Esteti: JOHN RUSKIN JOKER NE ANLATIYOR? Romantizm Yeniden! Güzeli, Çirkini, Hayatın Kitsch’i
Yazı
RUSYA’NIN RUHU: ALEKSANDR PUŞKİN ve RUS ROMANTİZMİ
Orada Rus ruhu var… Orası Rus kokuyor! Ben de oradaydım ve bal şarabı içtim; Gördüm denizin kıyısındaki yeşil meşeyi; Altında oturdum ve bilge bir kedi Kendi masallarını anlattı bana. Aleksandr Puşkin, Ruslan ve Ludmilla, 1820 Ve sonunda doğacak mı yurdumun üzerinde Güzel şafağı bilginin ve özgürlüğün? Aleksandr Puşkin, “Köy”, 1819 Rusya’nın çalkantılı, uzun on dokuzuncu...
Yazı
1820’LERDEN 1850’LERE FRANSA’DA ROMANTİK ÇAĞ
DELACROIX, LAMARTINE, BERLIOZ VE DİĞERLERİ Romantizmin, 18. yüzyılın son çeyreğinde Rousseau’nun eserleri aracılığıyla Fransa’da ilk kez dile geldiğini ve büyük ölçüde Klasisizm ve Neo-Klasisizmin sanat anlayışındaki mühendisliğe ve katı kurallara tepki olarak ortaya çıkan bir sanat akımı olduğunu bir önceki yazıda ifade etmiştik. 19. yüzyılın ilk bölümünde Chateaubriand, Lamartine ve Victor Hugo’nun eserlerinde en müstesna...
Yazı
JEAN-JACQUES ROUSSEAU’DAN VICTOR HUGO’YA FRANSA’DA ROMANTİZM
Fransız Romantizmi mutlak mânâda Klasisizme tepki olarak doğmuştur. İngiliz, Alman ya da İspanyol Romantizminin aksine, onda doğa ya da doğaüstü büyük bir yer tutmaz. Onda Yunan mitolojisi kutsanmaz. Onda yaşamın mistifikasyonu öncelikli mesele değildir. Fransız Romantizmi diğer birçok özelliğinden önce Aydınlanma felsefesinin siyasete tahvilinin getirdiği sonuçların sanattaki yansımasıdır. Zaten olgun meyveler vermesinin komşu ülkelerdeki Romantik...
Yazı
DOĞANIN VE YÜCENİN ŞAİRİ: WILLIAM WORDSWORTH 250 YAŞINDA
İngiliz Romantizminin kurucu şairi kabul edilen William Wordsworth, bundan 250 yıl önce, 7 Nisan 1770 tarihinde, İngiltere’nin Göl Gölgesi diye bilinen yöresinde, Cumberland’de, orta sınıf bir ailenin ikinci çocuğu olarak doğdu. Henüz çok küçükken önce annesini, birkaç yıl sonra da babasını yitirdi. Kardeşleriyle beraber bir akrabası tarafından yetiştirilen ve iyi bir eğitim alan Wordsworth, on...
Yazı
Hoş geldin JOHN RUSKIN
Yayıncılığımızın son yıllarda sevindirici olaylardan biri de John Ruskin yapıtlarının Türkçeye kazandırılmasıdır. Ruskin’in Türkçe’deki ilk kitabı farklı yayınevleri tarafından bastırılan Susam ve Zambaklar’dı. Arkasından Corpus Yayınları’nın benim editörlüğümde derlenen iki ciltlik Belleğin Lambası ve Sanat Üzerine Dersler kitapları yayınlandı. Bu iki cilt Ruskin’in farklı kitaplarındaki özellikle sanat üzerine yazılarından yapılmış dilimizdeki en geniş derleme...
Yazı
VICTORIA ÇAĞININ HUZURSUZ YÜZÜ: JOHN RUSKIN (DOSYA)
Victoria dönemi İngiliz entelektüel tarihinin önde gelen figürleri arasında Thomas Carlyle, John Stuart Mill, Charles Darwin, Alfred Lord Tennyson, Charles Dickens, Matthew Arnold ve Lord Acton gibi isimlerle beraber John Ruskin (1819-1900) de yer alır. Sadece bir sanat eleştirmeni olarak değil, ekonomiden pedagojiye, mitolojiden mimarlığa kadar hayli geniş bir alanda eleştirel denemeler, kitaplar, makaleler ve...