19 Kasım 1900’da doğan Anna Seghers kuşağının en büyük Alman romancılarından biri olarak kabul edilir.
19 Kasım 1900 günü Mainz kentinde dünyaya gelen Anna Seghers’in gerçek adı Netty Reiling’tir. Birinci Dünya Savaşı’nı ve sonrasının çalkantılı yıllarını bir lise öğrencisi olarak yaşar. Varlıklı bir burjuva ailesinin kızı Netty genç yaşta kendini tedirgin bir toplumun içinde buluverir. Genç kızın edebiyata olan ilgisi annesinin verdiği Schiller ve Heine yapıtlarıyla başlar. Ardından Lessing, Büchner, Kleist, Hölderlin gelir. Balzac, Gorki, Tolstoy’un gerçekçi yapıtları ona Fransız ve Rus edebiyatının kapısını açar. Heidelberg ve Köln’de sanat tarihi, tarih, sinoloji ve filoloji okur. 1924’teki doktora tezi “Rembrandt’ın Eserlerinde Yahudi ve Yahudilik” konuluydu. Aynı yıllarda Frankfurter Zeitung’da “Antje Seghers” takma adıyla ilk kısa öyküsü “Djal Adası’ndaki Ölüler”i de yayımlanır. Onu “Grubetsch” adlı kısa bir öykü takip eder.

Yapıtlarındaki Büyüleyici Özgürlük
Anna Seghers, Ernst Jünger, Bertolt Brecht ve Erich Kästner’in çağdaşıydı. 1928 yılında büyük yankı uyandıran “St. Barbara Balıkçılarının İsyanı” adlı yapıtıyla yazarlığa ilk adımını atar. Kullandığı özgür dil kimi zaman Kleist’in öykülerini anımsatıyordu. Seghers yapıtlarında büyüleyici bir özgürlüğe sahiptir. İlk öyküsünün yayımlanmasının ardından Komünist Parti’ye katılan Nelly Reiling o günden sonra ‘’Anna Seghers’’ takma adını gerçek adı gibi kullanır. 1928 yılında Kleist Ödülü’nü alır. O günden sonra tüm yapıtlarında çok sade ve duyusal bir dil kullanır. Anna Seghers ile Alman edebiyatına yeni bir sanat anlayışı ve yeni bir roman tekniği girmiştir.

1928 yılında Komünist Partisi’ne üye olur. O yıllarda çok hareketli, bir dönem yaşayan emekçi sınıfı ile yakınlaşır. O günden sonra okurun karşısında, toplumu ve kişileri sosyalist açıdan değerlendiren bir Anna Seghers vardır. Genç kadın yazar Alman gerçekçiliğine değişik ve kendine özgü yapıtlar kazandırmaya başlar. Yaşamının sonuna kadar da hep aynı yolda ödünsüz yürür. Nazilerin iş başına gelmesiyle 1933 yılında komünist görüşlü bir yazar olarak Almanya’yı terk etmek zorunda kalır. Eşiyle önce İsviçre’ye, sonra da Paris’e yerleşir.
Ünlü romanları: “Yedinci Haç” ve Transit”
Anna Seghers 1940’larda sürgünde yazdığı iki romanı “Yedinci Haç” ve “Transit” ile kalıcı bir üne ulaşmıştır. “Yedinci Haç” (Çev.: Ahmet Cemal) Hollywood’da Fred Zinnemann tarafından filme uyarlanmıştır. 1947’de Büchner Ödülü’ne layık görülür. Bu yapıt Nazi Almanya’sı döneminde bir toplama kampından kaçan yedi tutuklunun hikayesini konu eder. Roman tutukluların geçmiş yaşamını ele alır. Toplumun nasyonal sosyalizm karşısındaki önce direncini, sonra da çöküşünü başarıyla anlatır. Roman, faşizmin diğer ülkelere saldırmadan önce kendi halkına nasıl bir vahşet uyguladığını ve Alman toplumunun nasyonal sosyalizm karşısındaki direncini/çöküşünü gözler önüne serer. Seghers’in Nazi dönemi ve sürgün yıllarında kaleme aldığı “Yedinci Haç“ ve “Transit“ (Çev.: Ahmet Arpad) adlı yapıtları tartışmasız edebiyat klasikleri olarak kabul edilir.

Seghers 1940-1942 yıllarında Marsilya üzerinden Nazilerden tehlikeli kaçışı sırasında kaleme aldığı başyapıtı “Transit” ile aralarında Avrupa’dan uzaklaşmak için acımasız bir savaş veren birçok Alman göçmenin Marsilya limanında başından geçenlere yer veriyor. “Transit” sadece çağdaş bir roman değil. Anna Seghers şöyle yazıyor: “Her şey kaçış halindeydi, her şey sadece geçiciydi. Bu durumun yarına kadar mı, birkaç hafta daha mı, yıllar mı yoksa tüm yaşamımız boyunca mı süreceğini henüz bilemiyorduk.” Sürgünün sefaletini, gerekli belgeleri ve binilecek gemiyi bekleme kabusunu yaşamak isteyen okur gerçekçi bir senaryonun içine kapalı bir Kafkaesk dünyaya dönüştüğü bu romanda yaşayabilir. Ahmet Arpad’ın ”Transit” çevirisi 2016 yılında Talât Sait Halman Çeviri Ödülü‘ne layık görülmüştür.
Berlin’e dönüş ve sonrası
Anna Seghers 1947 yılında Almanya’ya döner ve Doğu Berlin’e yerleşir. O günlerde söylemiş olduğu şu sözler önemlidir: “Yurdumda yazacağım kitaplar, geçmişte işlenmiş yanlışların tekrarını önlesin isterim…” Batı Almanya’da, öncelikle solcu Yazarlar Birliği’ne başkanlık etmiş olduğu için komünist bir yazar olarak kabul ediliyordu. Almanya Sosyalist Birlik Partisi’ne (SED) doğrudan üye olur.
Sosyalist bir toplum romanı olan ‘’Ölüler Genç Kalır“ (1949, Çev.: Burhan Arpad) adlı yapıtı Doğu Berlin’deki Aufbau Yayınevi ve Frankfurt am Main’daki Suhrkamp Yayınevi tarafından yayımlanır. Birinci Dünya Savaşı’nın sonundan (1918) İkinci Dünya Savaşı’nın sonuna (1945) kadar uzanan bir dönemi anlatan roman o yılların Alman toplumunun kapsamlı bir panoramasını sunuyor.
“Karar” (1959, Çev.: Ahmet Arpad) ve “Güven” (1968, Çev.: Ahmet Arpad) son yapıtlarıdır. Seghers “Karar” romanında bölünmüş Almanya’nın aykırılıklarını kapsamlı ve başarıyla ele alır. İki toplum arasındaki sorunların derinine iner. İkinci Dünya Savaşı sonrası oluşan sorunlar altında ezilen bireyler ve ailelerden söz eder. Son romanı “Güven”, iki kutba bölünmüş dünyamızda bu bölünmenin 20. Yüzyıl insanlarının yaşamını ne denli etkilemiş olduğunun bir belgesidir. Bu son romanıyla Seghers edebiyat yaşamının doruğuna ulaşır.
Kuşağının en büyük romancılarından
Seghers, Nazi döneminin anısının canlı tutulması gerektiğine içten inanıyordu. “Önemli olan insanlarımızın gözlerini açmak” diyen Seghers, yaptığı edebiyatla Alman okurunun gözlerini açmayı onlarca yıl örnek bir şekilde başarmıştır.
Dünya Barış Konseyi Başkanlık Kurulu üyesi, Alman Sanat Akademisi kurucu üyesi ve DDR Yazarlar Birliği Başkanı olan Anna Seghers 17 Haziran 1953 günü Alman Demokratik Cumhuriyeti rejimine ve Sovyetler Birliği’nin baskıcı politikalarına karşı Doğu Berlin’de başlayan ve kısa sürede tüm ülkeye yayılan büyük halk ve işçi ayaklanması ve 1956’daki Macaristan ayaklanması gibi olaylarda da Almanya Sosyalist Birlik Partisi SED’in çizgisine bağlılığını kanıtlamıştı.
19 Kasım 1900 günü Mainz kentinde dünyaya gelen ve 1 Haziran 1983 günü Doğu Berlin’de vefat eden Anna Seghers Almanya’da 20. Yüzyıl kuşağının en değerli yazarlarından olarak kabul edilir.


Bir Cevap Bırakın