Kategori: Kritik

Kazıcılar, ıssız toprakları kolektif olarak ekip biçmeyi ve ezilmişlere geçim kaynağı sağlamayı amaçladılar. Bu arayışlarıyla, iktidarı sorgulayan yeni bir vizyonun, ütopik bir idealin öncüleri oldular. İngiliz tarihinin kayıtlarında, kralların ve fatihlerin görkemli anlatılarının altında kolayca gömülmüş, kurulu düzeni sorgulayan ve sosyalizmin meydan okuyan kilometre taşları olarak duran öyküler bulunur. Bu öyküler arasında, Gerrard Winstanley ve Diggers’ın...

Loş ışıklandırılmış döner platformlu bir sahne. Sahnede iri yarı devasa görünümlü bir adam ve onun ardı sıra yürüyen orta boylu, ufak cüsseli arkadaşı. Fonda hüzünlü bir  şarkı çalıyor: ”Uyanıp göremedik, Bir telaş bir delilik. Bu gidiş hızlı duramadılar Geçiyor vay vay vay ömrümüz Yine geçiyor Geçiyor gülemeden, sonunu göremeden Bi çıkış lazım, bulamadılar Geçiyor vay...

Biraz afili bir başlık farkındayım. Önüme bir Uğur Dündar videosu zıplayıverdi. Vaveyla haykırıyordu Dündar Yılmaz Özdil’in ihanet(lerini) işaret ederek. Bu eski video Özdil’in Sözcü TV (szc)’den kovulması dolayısıyla tekrar paylaşılıyordu. Bir dönem cumhuriyetçi kesimlerin AKP ve şeriat tehlikesine karşı en çok sevilen bu ikilisi, Atatürk kitabıyla rekorlar kıran Özdil üzerinden karşı karşıya gelmişlerdi hatırlayalım… Özdil,...

Yeni veriler; yapay zekâyı besleyen Afrikalı emekçilerin gizli ağını ortaya koyuyor. Bu işçilerin, dolaylı olarak kendilerini istihdam eden küresel şirketlerden şeffaflık talep ettikleri herkesçe biliniyor. Yapay zekâ veri eğitimi ve diğer dijital emek süreçlerinin arkasındaki insanlar, çoğu zaman görünmez kılınıyorlar. Yeni bir haritalama çalışması, Afrika’daki 39 ülkede çalışan işçilerin; ABD, Avrupa ve Asya merkezli dış...

“Barbarlık” kavramının uzun erimli kavramsal tarihinde 20. yüzyılın ilk yarısı, belirleyici bir kırılma noktası teşkil etti. İki dünya savaşı, dehşetler silsilesi, endüstriyel savaş ve kitlesel imha; barbarlığın, modern uygarlığın karşıtı olmaktan ziyade onun karanlık bir izdüşümü olabileceğini düşündürüyor. Daha önce Montaigne’de sezilen, 19. yüzyılda Schopenhauer, Nietzsche ile Baudelaire ve Flaubert gibi yazarlar tarafından yeniden canlandırılan...

70 kuşağı toplumcu gerçekçi şiiri, Türkiye’de yalnızca siyasal bir duyarlığın değil, aynı zamanda etik ve estetik bir arayışın da şiirsel alanı olmuştur. Bu kuşağın önemli temsilcilerinden Hüseyin Yurttaş, uzun yıllara yayılan şiir serüveninde toplumsal tanıklığı bireysel iç dünya ile buluşturan bir dil kurmayı başarmış şairlerden biridir. Mart 2025’te Tekin Yayınevi etiketiyle yayımlanan Susuyor Şimdi Zaman,...

“Ortalık mis gibi hayat koktu.”   Edebiyattan beklentinin son derecede düşük seyrettiği yıllar yaşıyoruz. Estetik beklenti, insani beklenti, siyasal beklenti, yazınsal beklenti epey zamandır gerilere çekilmiş hatta özellikle itilmiş durumda. Nedenlerini daha önce çok yerde çok defa tartıştığımız için uzun uzun tekrara gerek yok. 12 Eylül yüzeyselleşmesi edebiyatı oyun, süs, bilmece-bulmaca seviyesine indirdiği için on...

İstiklal Caddesi’nde tarihi Sen Antuan kilisesini geçtikten sonra başınızı kaldırdığınız anda karşınıza çıkan o görkemli bina, 1910’ların başında Abbas Halim Paşa tarafından yaptırılan Mısır Apartmanı’dır. Art Nouveau detaylarıyla Beyoğlu’nun hafızasında yer etmiş bir yapı olan bu apartmanda bir dönem Mehmet Âkif Ersoy’un yaşamış olması da, binaya ayrı bir anlam katmakta. Merdivenlerinden çıkarken, geçmişin izleri ister...

“Gregor Samsa bir sabah bunaltıcı düşlerden uyandığında, kendini yatağında dev bir böceğe dönüşmüş olarak buldu. Zırh gibi sertleşmiş sırtının üstünde yatmaktaydı ve başını biraz kaldırdığında bir kubbe gibi şişmiş, kahverengi, sertleşen kısımların oluşturduğu yay biçimi çizgilerle parsellere ayrılmış karnını görüyordu; karnının tepesindeki yorgan neredeyse tümüyle yere kaymak üzereydi ve tutunabileceği hiçbir nokta kalmamış gibiydi. Gövdesinin...