“Adın ne değeri var? Şu gülün adı değişse bile / Kokmaz mı aynı güzellikte?” Hıyar yoğunluklu demografimiz nedeniyle Türkçede daha çok “Salatalığa hıyar deyince adı değişir tadı değişmez” versiyonuyla [1] yer etmiş olan bu dizeler Romeo ve Juliet’te geçer. Söz konusu dizelerin, kült romanı “Gülün Adı”nın ismini koyarken Umberto Eco’ya ilham verdiği söylenir. Zaten kitap,...
Kategori: Manşet
Yazı
Yazı
BİR BAŞKA ‘BİR BAŞKADIR’ YAZISI: BURASI NERESİ?
En sonda söyleyeceğimizi en başından söylersek dizi, tam da bütün huzursuzluğumuzun tekinsiz bir sakinlik içinde olduğu bir zaman aralığında suyu bulandırarak bana kalırsa yapması gereken şeyi en iyi şekilde ifa etmiş görünüyor: bizi kendi açmazlarımız, duygu durumlarımız, ön yargılarımız ve kabullerimiz üzerine düşünmeye ve paylaşmaya itmek. Her şeyden önce Berkun Oya’yı bir kere bu açıdan...
Yazı
FAŞİSTLERİ TAVŞANA ÇEVİRMEK
Abisi Yasin’in tutarsız sözleri karşısında Meryem bazen boş boş bakar. Yasin büsbütün sinirlenir ve “Kız ne bakıyon tavşan gibi?” der. Yıllar önce Köln’e yarım saat uzakta bir ofiste bir toplantıya katılmış, sonra sıkılmış ve “rahatsızlandım” yalanıyla otomobile gidip beklemeye başlamıştım. Bir an üşüdüm ve aracı çalıştırdım, farlar otomobilin önünde uzanan uçsuz bucaksız tarlayı aydınlattı. Önce...
Yazı
Bir Başkadır: Bir Çukura Bakıyoruz Birlikte
Netflix’in Türkiye yapımı “Bir Başkadır” dizisi büyük bir tartışma yarattı. Tabii izlemeyenler açısından büyük bir merak da diyebiliriz. Sosyal medyada gündem olmasına, hatta yer yer sert tartışmalar üretmesine bakılırsa insanların bir yerlerine “aniden” ve samimi bir şekilde dokunmuş görünüyor. Kimi izleyiciler diziyi sarsıcı ve içten bulurken, bazı izleyiciler ise diziyi şablonlarla hareket eden (bir az...
Yazı
siyah mızıka (şiir)
defterden bir sayfayı yırttıran dil NADİRE WOREDAGOE kızıl kanlı dağlı çocukların düşü siyah beyaz tuş izi annelerin ağıdı menekşe kokusu süt kokusu beşik boşluğu anne yankısı bebek bu siren sesi acem çığlığı defterden bir sayfa daha yırtılan gül sesi kızıl kanlı kadıköy’de roman sesi “al be abe” harem’e düşen yol selimiye’den...
Yazı
BIDEN’IN GALİBİYETİ HİÇBİR ŞEY DEĞİŞTİRMİYOR!
Biden’ın galibiyeti hiçbir şeyi değiştirmiyor ve Trump’ın 2024’de tekrar ortaya çıkacağına dair bir çıkmazı işaret ediyor. Joe Biden’ın seçim zaferinin ABD’de büyük bir değişime yol açacağını sanmayın. Senato ve Yüksek Mahkeme tarafından eli kolu bağlanacak ve esaslı bir değişim uygulamaktan aciz bırakılacak. ABD tarihçiliğinde, İç Savaş’ın sonrasında Anayasada On Dördüncü Değişikliği yapmak için tüm ilericilerin...
Yazı
Merak Kelebeği: Alexander von Humboldt
Alexandr von Humboldt, botanikçi, zoolog, jeolog, mühendis, manyetik ekvatoru keşfetmiş, izoterm eğrilerini ve iklim kuşaklarını ileri sürmüş ilk ekolojist, gramerci ve siyaset felsefesi düşünürü ama daha çok tutkulu bir kaşif ve bilim adamı. Fazlasını saymıyoruz bile. 19. yüzyılın en tanınmış ismi Napolyon ile birlikte istisnasız Alexander von Humboldt’ur. Hatta ondan bile ünlüdür desek yanlış olmaz....
Yazı
Yapay Zeka Sosyolojisi Notları: Gözetim Kapitalizmi
Yapay zekayla birlikte, toplu gözetim uygulamaları, veri gözetimi (dataveillance) ile doruğuna ulaşmış durumda. Yapay zekanın bir başka kullanım alanı, çalışanları, yurttaşları ve tüketicileri gözetleme biçiminde. İşveren bunu verimi arttırmakla, devlet, kamu güvenliğiyle, şirketler, kazançlarını ençoklama güdüsüyle gerekçelendirecek. Yapay zekanın var olan demokrasiyi ya da demokrasi kırıntılarını aşındırma olasılığı bulunuyor (Feldstein, 2019). Yapay zeka, demokrasi güçlerinin...
Yazı
MEHMET MÜMTAZ TUZCU’NUN MAKET BIÇAĞI
GERÇEKLİK VE ANLAM Edebiyatın kurgusal sınırları içerisinde konuşlanan herhangi türde bir metnin “gerçekliği” ya da “gerçek anlamı” üzerine düşünmenin yersizliğini/anlamsızlığını görmemek mümkün değildir. Yazarın zihninden taşan metnin dışsal niteliklerinden ve gerçeklikle somut ilişkilendirmelere girişilerek dile getirilen önermelerin içeriğinden yola çıkarak varsayımlarda bulunmak, kanıtlar üzerine akıl yürütmek, çoğu zaman maksadı aşan, “aşırı yorum”a varan sonuçlar doğurur....
Yazı
Çetin Balanuye ile Spinoza üzerine
Son 40 yılı bir tarafıyla Spinoza’ya dönüş olarak görmek mümkün. Bunda postmodernizm tartışmaları belirleyici oldu elbette. Başta Deleuze olmak üzere Fransız yeni düşünürlerinin modernitenin akılcılığına karşı “beden” ve “arzu” vurguları egemen bir Spinoza okumasını da belirlerdi. Çetin Balanuye uzun zamandır Spinoza çalışmalarıyla bilinen bir isim. Özellikle “Spinoza’nın Sevinci Nereden Geliyor?” kitabıyla, ağdalı Spinozacı külliyat düşünüldüğünde,...