Kategori: Kritik

Eğitim, Sağlık, Ekonomi ve Siyaset Göstergeleri Üstüne Notlar Dünyada kadın-erkek uçurumu kapanıyor mu? Çeşitli nedenlerle eleştirel bir mesafeyle ilişkilendiğimiz Dünya Bankası verileri bu soruyu yanıtlamak için yardımcı olabilecek nitelikte (bkz. The Little Data Book on Gender 2019. https://openknowledge.worldbank.org/handle/10986/31689). Dünya genelinde eğitim düzeyi artıyor. Ortalamada cinsiyet temelli eğitim farkı kapanıyor gibi görünüyor, fakat ayrıntılara inilince bunun...

1945 sonrasının hayaletidir. Sovyetler (CCCP)… İkinci Dünya Savaşı bitmiş ve dünya Berlin’den ortaya ayrılmıştır. Savaşda en çok can vermiş (20 milyon küsur) bir ülke, yorgun düşmesine rağmen savaşın en büyük galibi olmuştur aslında. Neredeyse teslim olmasına rağmen Hiroşima’ya ve Nagazaki’ye atılan atom bombasının muhatabı da Sovyetlerdir aslında unutuluyor. Bildiğimiz anlamda Soğuk Savaş başlamıştır artık. Savaşta...

  Uzun süredir bir toplumsal hareket yönetenleri bu derece endişelendirmemişti. Sarı yelekliler hareketinin büyüklüğü, süresi ve kararlılığı, onları tatsız bir şaşkınlığa sürükledi. Harekete katılanların politikaya olan ilgilelerinin, kariyerlerinin, oturdukları yerlerin, parti tercihlerinin çoktürlülüğü yönetenleri korkuttu. Herhangi bir parti ya da sendikayla özdeşleştirilemeyen bu hareket, toplumun iktidarın sessiz çoğunluk olarak adlandırdığı ve oy vermek dışında herhangi...

Özgün, Kopya, Taklit, Sahte, İntihal Sanat yapıtları tarihin her döneminde taklit edilmiş, kopyalanmış, çoğaltılmıştır. Örneğin eski Yunan heykellerinin çok büyük bir kısmını Roma döneminde yapılmış kopya ve taklitleri aracılığıyla biliyoruz. İster bronz ister mermer olsun, eski Yunanlılar heykellerini rengârenk boyarlarmış. Acaba Romalı ustalar Yunanlı ustaların heykellerini, renk, boyut ve malzemeleriyle birebir kopyalamışlar mıydı, yoksa kendilerince...

Dünyadaki ve memleketteki kötülüklerden düşük zekalı insanlar ve bunların her yeri ele geçirmiş olmaları mı sorumludur? Türkiye’de eğitimli kesimlerde ara ara kendilerini öven, halkı aşağılayan seçkinci söylemler öne çıkar. Eskiden bunlar basına da yansırdı; artık el altından sosyal medya mecralarında kendine yer buluyor. Öncelikle, bu iddiaları ortaya atanlar, kusura bakmasınlar ama yeterince zeki değiller; çünkü...

Borç geri verilmek üzere alınan veya ödenmesi gerekli para veya başka birşey olarak tanımlanmaktadır1. Ekonomik veya somut nesnenin geri verilmesi ile ilgili olan bu tanım aklımıza maddi olanı getirmektedir. Bu anlamda bu tanımı maddi borç kapsamında düşünebiliriz. Fakat burada dikkat etmemiz gereken bir nokta vardır. Maddi borcun sadece somut şeylerle ödenebileceği düşüncesi. Bu düşünce olaylara...

İmamoğlu’nun 17 günü ve yeniden kazanma umudu, İstanbul’un değişik kesimlerinde büyük bir heyecan yarattı. Ülkeyi geçici ya da kalıcı olarak terk etmiş İstanbul kökenli eğitimli nüfus arasında, dönüş planları gündemde. Memleketiyle bağını tümüyle koparmış olanlar da var elbette; ama aslında birçok ‘göçmüş beyin’, uzun süredir, “durumlar biraz düzelse de dönsek; memleketin düze çıkması için katkı...

Tam da Küresel Egemen Sınıfların İstediği Türden Muhalefet Son zamanlarda Greta tipi iklim eylemciliği iyice tanınır duruma geliyor; Greta’ya BM’de mikrofon veriliyor, hatta Nobel Barış Ödülü’ne aday gösteriliyor. Bu eylem stili, çeşit çeşit burjuva siyasetçisinin alkışını alıyor. Muhalif kesimler de, bu stili birlikte alkışlıyor. Bu tarzda yanlış bir yön yok mu? Hatta bu stil, özellikle...

Sanatın duyusal/duygusal bir pratik, dehanın ise tarihin veya doğanın mistik bir ürünü olduğuna dair burjuva yargılar geçtiğimiz yüzyılın estetik alanını dağlamışken, sanat eserinin kökenini soruşturmak her zamankinden daha gerekli görünüyor. Son 150 seneye görsel anlatısını kazandırmış sanat pratiklerinin her şeyden önce insanlık durumuyla nesnel bir şekilde ilgilendiğini göz önünde bulundurduğumuzda, sanatın materyalizmle olan ilişkisini daha...