Ketty Nivyabandi
(1978)
İnsan hakları savunucusu, şair ve denemeci Ketty Nivyabandi, 1978 yılında Belçika’da doğdu. Çocukluğu ve gençliği Burundi’nin başkenti Bujumbura’da geçti. Burada Uluslararası İlişkiler eğitimi aldı. Gazetecilik yaptı. Burundi’deki Barış ve Güvenlik İçin Kadınlar ve Kızlar Hareketi’ne öncülük etti. 2015’de mevcut iktidara muhalifliği nedeniyle ülkesini terk etmek zorunda kaldı. Kanada’ya yerleşti. Burundi’deki insan hakları ihlalleri konusunda Kanada Avam Kamarası Uluslararası İnsan Hakları Alt Komitesi’nde ifade verdi. Yazar Kate Schatz’ın 2016‘da yayımladığı Dünya Çapında Radikal Kadınlar kitabında yer aldı. Kitap, kadim zamanlardan günümüze dek uzanan kadınların kendilerine biçilen rolleri reddediş hikayelerini anlatmaktadır. 2017’de Nobel Kadın girişimi ekibinin medya üyesi oldu. 2019’da Cenevre İnsan Hakları ve Demokrasi Zirvesi’ne konuşmacı olarak katıldı. Bir yıl sonra Uluslararası Af Örgütü’nün Kanada şubesinde Genel Sekreterlik görevi üstlendi. Şiirlerini Fransızca ve İngilizce yazdı. World Literature Today ve Words Without Borders dergilerinde göründü. Hâlen Kanada’da ikamet etmekte olan yazarın Je Suis Un Songe de Liberte adlı bir şiir kitabı 2025’te yayımlanacak.
Hatırlıyorum seni, Burundi.
Mavi gökyüzünü yırtan şimşekler. Bulutlarla cilveleşen tohumlar. Sırlarını yıldızlara veren adamlar.
İçten ve rahat söylenen şarkılar, rüya gibi sırtlarda. Tereyağı kokulu kadınlar.
Bereketli göğüsler. Sütlü yollar. Çatlamış ayakları sulayan çiy taneleri.
Hatırlıyorum seni.
Rüyalar. Çelikle ve kırmızı kille yoğrulmuş.
Gururlu adamlar, göğüsleri kabarık. Mızraklar, Nemli toprağa bırakılmış kıpırtısız çapalar.
Yürümek güneşe doğru, çıplak.
Kelebek kızlar. Dağılan, uçuşan. Renkli gökleri sırılsıklam eden.
Yutkunulmuş gülüşler. Çetin gülüşler. Özgür gülüşler. Binlerce gülüş.
Hatırlıyorum seni.
Özgüvenli halk. Dürüst halk. Mükemmel halk. Kırılmış ama bir arada tutulmuş halk.
Yeşim taşı, akıp giden güzellik. Kıskanç, vahşi, çekici güzellik.
Peygamberlerin gözlerini yakacak cinsten…
Bir zamanlar Nazi Almayasına kafa tutan bir kepçe toprak parçası.
Seni hatırlıyorum, Burundi.
Kuş tüyü sözlerinin huzurunda. Kağıttan oğullarının huzurunda.
Susamış topraklarının huzurunda, huzurunda aylak çocuklarının.
Kırıntılar haline gelmiş saygınlığınızın huzurunda.
Satılmak için. Aç sokakların kaldırımlarında.
Hatırlıyorum seni.
Kıvırcık saçlarımın öfkesiyle.
Titrek ellerimden aşağı yılan gibi akan mürekkeple.
Değerli rüyalarımla, tozlanmış.
Terleyişlerimle. Çığlıklarımla. Heyecanımla. Bakışlarımla.
Ardına kadar açık, iç bükey bir aydan sarkan.
Hatırlıyorum seni, Burundi.
Hâlâ dün gibi.
Yarın da (elbette).
Bu sabah. Bilmiyorum.
Çeviren: İlyas Tunç
Bir Cevap Bırakın