Ana Sayfa Kritik

Kategori: Kritik

Yazı
Bauman’ın ‘sosyolojik tahayyül’ü

Bauman’ın ‘sosyolojik tahayyül’ü

Bauman, her zaman olduğu gibi uzmanlık alanını tanımlarken de son derece açık ve net cümleler kuruyor: “Sosyoloji (…) şeylerin, eylemlerin, eğilimlerin ve süreçlerin ‘zorunluluğu’ ve ‘doğallığına’ duyulan popüler inançların altındaki temelleri baltalamaya mahkûmdur. Onların oluşumu ve devamlılığına katkı yapan mantıksızlıkların maskesini düşürür.

Yazı
Bu Dünyadan Bir DOKTOR da Geldi Geçti

Bu Dünyadan Bir DOKTOR da Geldi Geçti

Kısa süre önce yitirdiğimiz araştırmacı~gazeteci Emin Karaca’nın, Türk Solunun nevi şahsına münhasır kahramanı Doktor Hikmet Kıvılcımlı’ya ait kitabına verdiği başlık, ¨Sosyalizm Yolunda İnadın ve Direncin Adı & Hikmet Kıvılcımlı¨ idi. Kıvılcımlı’ya dair bütün anlatılar hep onun inat ve direniş hikâyeleri çevresinde toplanır. Alınız, mesela; Nâzım Hikmet’in Memleketimden İnsan Manzaraları’ndaki Mahkûm Halil şiirini… Şairimizin TKP’den yoldaşı,...

Yazı
FAŞİZMLERE ÖYLE ÇOK BENZİYOR Kİ…

FAŞİZMLERE ÖYLE ÇOK BENZİYOR Kİ…

Erbil Tuşalp ve “İslâm Faşizmi” ABD’de 19.Yy sonlarıyla 1900’lerin başına kadar olan dönem “Yaldızlı Çağ” olarak da tanımlanıyordu. Ekonomik büyüme (sanayileşme) ile Avrupalı göçmen akımının yüksek olduğu bu dönem için kullanılan kavram, Mark Twain’in 1873’te yayınlanan Yaldızlı Çağ: Günümüzün Masalı romanından alıntılanmış, 1920-30’lu yıllarda kullanıma girmişti. Muckraker, ABD’de İlerleme Çağı’nda ortaya çıkan yerleşik kurumların ve liderlerin yozlaşmasını...

Yazı
Modern Dünyanın Sorunları Karşısında Antropoloji’ Üzerine

Modern Dünyanın Sorunları Karşısında Antropoloji’ Üzerine

‘Küresel Batı’nın egemenliği son mu buluyor? Bizi nasıl bir dünya düzeni bekliyor? Yapısal antropolojinin kurucusu Claude Levi-Strauss’a (1908-2009) göre Batı, miadını doldurdu, dünyaya örnek olmaktan çıktı, çünkü Aydınlanmacı Batı düşüncesinden totaliterlikler doğdu. Kalkındılar ama bunun bir bedeli oldu. Bilim ve teknoloji ilerledi, böylelikle kitle imha silahları da… 1986 tarihli Japonya konuşmalarından oluşan kitabında Levi-Strauss, insanlığın antropolojiden...

Yazı
Foucault, Komünizm Karşıtlığı ve Küresel Teori Endüstrisi

Foucault, Komünizm Karşıtlığı ve Küresel Teori Endüstrisi

Çeviri: ilker Kocael   The Philosophical Salon’da yayımlanan “Foucault: Sahte Radikal” başlıklı makalem, siyasi anlamda açıklığı dolayısıyla bazı çevrelerde övgüyle karşılanırken, diğer bazı çevrelerde hararetli tartışmalara sebep oldu ve benden konuyu biraz daha açmam istendi (i). Yazının Türkçe çevirisi vesilesiyle Can Uğur ile yaptığımız mülakatta bana yöneltilen eleştirilerin bir sentezini bulmak mümkün (Dag Eivind Undheim...

Yazı
Fallus’un Yitimi, Makinenin Talebi ve Psikoz

Fallus’un Yitimi, Makinenin Talebi ve Psikoz

Klasik felsefedeki insanın yüce tabiatı karşısına yerleştirilen insanın hayvan tabiatı, başka bir deyişle insan-hayvan ikiliği kuramsal alanda çoktan geçerliliğini yitirmiş bir çatışmadır fakat belki de bunu insan ve makina arasındaki çatışma üzerinden yeniden tanımlamak gerekiyor. “Fallus’un Anlamı” metninde Lacan, Fallus’u, her şeyi bir arada tutan gösterge olarak tanımlıyor [le père est « dans l’anneau qui...

Yazı
CUMHURİYETİN İLK YILLARINDAN GAZETECİ  MANZARALARI

CUMHURİYETİN İLK YILLARINDAN GAZETECİ MANZARALARI

KAYBOLAN BABIÂLİ’NİN ARDINDAN: 5   Hüseyin Cahit Bey, İstiklâl Mahkemesi’nin Önünde Dikleniyor! Takrir-i Sükûn Yasası  yürürlüğe girdikten hemen sonra, “Tanin” gazetesinin sahip ve başyazarı Hüseyin Cahit (Yalçın) Bey de  Ankara İstiklâl  Mahkemesi’nin  önüne çıkarıldı. Suçu, Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası İstanbul Şube binasında yapılan aramayı, gazetesi “Tanin“-de, “Baskın!” başlığıyla duyurmaktı. Halk arasında  “Üç Aliler Divanı”  olarak anılan...

Yazı
Yapay Zeka Sosyolojisi Notları-5: Emek-Yoğunluğu ve Etik 

Yapay Zeka Sosyolojisi Notları-5: Emek-Yoğunluğu ve Etik 

Bugün yapay zekanın beslendiği büyük veri, hiç bir sosyal hakkı olmayan, asgari ücret yasası uygulanmayan düşük ücretli vasıfsız bilişim emekçilerinin ham veriyi bilgisayarların işleyeceği biçime dönüştürmesine dayanıyor (Dilawar, 2020). Beklentinin tersine, fazlasıyla emek yoğun bir çaba ve açıkça sömürüye dayanıyor. Şimdilik böyle ise, ileride bu durum ortadan kalkacak ise sorun yok; fakat bu emek yoğunluğu,...

Yazı
CUMHURİYET DÖNEMİNDE BABIÂLİ

CUMHURİYET DÖNEMİNDE BABIÂLİ

KAYBOLAN BABIÂLİ’NİN ARDINDAN: 4   İttihatçıların, kendilerini eleştiren gazetecileri öldürmeye kadar varan dehşetli terörünün altında Mütareke yıllarına kadar gelen Babıâli, bu kez imparatorluk başkentinin galip devletler tarafından işgaliyle karşılaştı. Başta İzmir olmak üzere Anadolu’nun pek çok bölgesinin de işgale uğraması üzerine, o bölgelerde, önce halkın inisyatifiyle başlatılan çete direnişlerinin, giderek Mustafa Kemal Paşa’nın önderliğindeki bir...

Yazı
SURATSIZ BİR ÜLKE

SURATSIZ BİR ÜLKE

Surat ve Maske Surat denilen şey eğer insanda yoksa başka hiçbir hayvanda yoktur, ve karakteri ifade eder. Cicero Tüm canlı varlıklar açıklıktadır, kendilerini birbirlerine gösterirler ve birbirleriyle iletişirler, ama sadece insanın bir suratı vardır; sadece insan, görünüşünü ve başka insanlarla iletişimini kendine has temel deneyimi yapar; sadece insan, suratını kendine has hakikatin mekânına dönüştürür. Suratın...