Edirne’de bir konağın pencerelerinden artık sadece ışık değil, merak da sızıyor. Tarihi Belediye Binası’nın hemen yanında bulunan bu şirin konak, bugün Edirne Belediyesi Müzik Müzesi olarak ziyaretçilerini ağırlıyor. Ancak burayı ilginç kılan eski bir konağın restore edilerek müzeye dönüştürülmüş olması değil. Binanın kapısından içeri girdiğiniz anda, daha önce görmediğiniz yüzlerce enstrümanla karşılaşacağınızı bilmenin yarattığı o küçük heyecan da işin bir parçası.
Edirne denildiğinde akla çoğunlukla Selimiye camii, çarşılar, köprüler ve Osmanlı mirası geliyor. Bu müze ise şehre farklı bir durak kazandırmış. Burada taşın ya da mimarinin değil, müziğin izleri öne çıkıyor.
Müzenin temelini, iş insanı ve koleksiyoner Zeki Bülent Ağcabay’ın yıllar boyunca topladığı yüzlerce enstrüman oluşturuyor. Dünyanın farklı ülkelerinden topladığı bu koleksiyonu kişisel bir arşiv olarak saklamak yerine Edirne’ye kazandırması gerçekten önemli bir karar. Çünkü böylesine kapsamlı koleksiyonlar çoğu zaman özel alanlarda kalıyor ve geniş kitlelerle buluşma şansı bulamıyor.
Müzenin giriş katında ziyaretçileri Avusturya ve Fransız üretimi piyanolar karşılıyor. Atatürk’ün silah arkadaşlarından Kazım Gökalp’in evinden gelen çok özel bir enstrüman. Cemal Reşit Rey’in bu piyano ile ders verdiğini duymak ise şaşırtıcı. İlk bakışta sessiz ve hareketsiz duran bu enstrümanlar, uzun yılların izlerini taşıyor. Ahşap yüzeylerindeki aşınmalar, tuşların çevresindeki detaylar ve işçilikleri bile tek başına dikkat çekiyor.
Fakat müzede aklımda en çok kalan yerlerden biri merdivenler oldu.
İkinci kata çıkarken köşeyi dönen eski ahşap basamaklardan biri hafif sola eğiliyor. İlk adımda insanı kısa süreliğine şaşırtıyor. Sanki zeminde küçük bir kayma varmış hissi veriyor. Sonra durup tekrar bakıyorsunuz. Yüz yılı aşan birçok yapıda rastlanabilecek doğal bir iz aslında. Ama o küçük eğim, binanın yaşını ve geçmişini anlatmaya yetiyor.
Üst kata çıktığınızdaysa koleksiyonun asıl ağırlığıyla karşılaşıyorsunuz. Rus balalaykaları, Anadolu’nun telli sazları, farklı coğrafyalardan gelmiş vurmalı çalgılar ve ilk kez gördüğünüz pek çok enstrüman…
Odalar arasında dolaştıkça insanın dikkatini yalnızca çeşitlilik çekmiyor. Her enstrümanın arkasında başka bir coğrafya, başka bir gelenek olduğunu düşünmeye başlıyorsunuz.
Müzeyi gezerken zihnimde sürekli aynı soru dolaştı:
“Acaba bunun sesi nasıl?”
Çünkü vitrinin içinde duran bir enstrüman yalnızca görüntüden ibaret değil. İnsan ister istemez onun çıkardığı sesi de merak ediyor. Özellikle daha önce hiç görmediğiniz çalgıların önünde bu merak daha da büyüyor.
Bu nedenle müzenin gelecekte geliştirebileceği en önemli deneyimlerden biri ses olabilir. Sergilenen enstrümanların kısa kayıtlarının dinlenebildiği bir sistem kurulursa ziyaretçiler gördükleriyle duyduklarını bir araya getirme fırsatı bulabilir.
Bugün müzede genel olarak sakin bir atmosfer hâkim. Ziyaretçiler vitrinlerin önünde duruyor, detayları inceliyor ve bir odadan diğerine geçiyor. Fakat sergilenen her enstrümanın arkasında ayrı bir müzik geleneği ve ayrı bir hikâye bulunduğunu düşününce, bu sessizlik daha anlamlı geliyor.
Edirne Müzik Müzesi yalnızca enstrümanların sıralandığı bir sergi alanı değil. Aynı zamanda farklı kültürlerin müzik aracılığıyla nasıl birbirine temas ettiğini gösteren özel bir durak.
Ve bazı müzeler vardır; gezip çıktıktan sonra ayrıntıları zamanla unutursunuz. Bazıları ise aklınızda küçük bir merak bırakır. Bu şirin konaktan ayrılırken bende kalan duygu tam olarak buydu.
Bir sonraki gelişimde, vitrinin arkasında duran o enstrümanların seslerini de duyabilmeyi çok isterim.
Bir Cevap Bırakın