Rabat’ta beş metre kare dükkanında dünyada en çok fotoğrafı çekilen sahaf Mohamed Aziz; modern dünyanın tüketim kültürüne karşı sessiz bir direnişinin simgesidir.
Aksi dedikleri bir kişiliğe sahip olan Mohamed Aziz bugüne kadar uluslararası çeşitli TV kanallarının görüşme isteklerini ret etmiş bir kişidir. Onunla görüşeceğim dediğimde onu bilen herkes hafifçe gülerek bana “iyi şanslar” diledi. Çok büyük uğraşlardan sonra benimle görüşmeyi kabul ettiğinde ilk sözü sadece 10 dakikan var oldu. Her gelen teklif beni okuduklarımdan bölüyor insanlar çok vaktimi alıyor. Beni kitaplarımdan uzaklaştırıyorlar diyen Mohamed Aziz, Fas’ın oldukça yoksul bir ailesinde dünyaya geldi. Öğrenimini kitapların pahalı olmasından dolayı tamamlayamadı. Adeta 72 yıllık yaşamı boyu o günlerin acısını çıkarmakta. Çocukluğumdan, yoksulluğumdan ve kaderimden kitap okuyarak intikam alıyorum. demektedir,
1964 yılında, dokuz tane ikinci el kitabı ağaç altında satarak sahaflığa başladı. 59 yıl evvel ise Rabat’ın Medina (eski şehir) bölgesinde küçük bir yer tuttu. Kitapçıdan çok labirent gibi tavana kadar üst üste yığılmış olan kitapları arasındaki dükkanını, her sabah açıp bazı kitapları dükkanı önündeki sakağa yığıyor.
Bu işlem iki saatimi alıyor, daha sonra kendime yaslanacak ve okuyacak bir yer açıyorum ve okumaya başlıyorum. Günde en az altı saatini okuyarak geçiren Muhamed Aziz duvara yaslanıp kitabını okumaya dalıyor. Kitap yaşamdır. Aynı yaşamın içinde olduğu gibi kitapta da her şey vardır. Bak bu kitap – 40 Derste İspanyolca – . Tabii eğer İspanyolca öğrenmek istersen…Yaşamda her şey isteğe bağlı…Her gün burada 7-8 bölüm okuyorum, Ertesi güne içimde devam etmek bir heves kalıyor. Şimdi burada okuduğum bir kitap var. Bu yazarı tanıyor musun Pierre Bellemare bu yazar gerçek hikayeleri yazıyor. Hepsi olmuş olaylar …gel de merak etme.
Mohamed Aziz Rabat Medina’sının kültürel hafızasına dönüşmüş bir figürdür.” Fas’ın filozofu” olarak ta adlandırılan Mohamed Aziz; aslında bilgiye, yoksulluğa ve insanlığa yepyeni bir açıdan bakıştır Küçücük yerini bir Ruhun Eczanesi olarak görmektedir.
UNESCO, Rabat’ı 2026 Dünya Kitap Başkenti olarak ilan etti. Önemli olan rahat yaşamak değil, öğrenmeye devam etmektir. diyerek yaşayan Muhamed Aziz UNESCO’nun 2026 Kitap Yılı’nın özel onur ödülünü almıştır. Fas’ın en eski yayınevlerinden biri olan Dar El Amane’ninin genel müdür yardımcısı Hassan Laabouch‘ye göre UNESCO 2026 Kitap Yılı Başkenti’nin Rabat olmasının nedeni de Mohamed Aziz ve onun yaşam boyu olan kitaplarla ilişkisidir.
Fas’ta okuma yazma bilmeyenlerin oranı nüfusun yüzde 26’sı olmasına rağmen 2025 yılında toplam başlık sayısı 7.653 olan kitap yayınlanmıştır.
Mohamed Aziz, Arapça, Fransızca, İngilizce lisanlarında kitaplar okumaktadır. Her bir kitabın ayrı bir kokusu olur, sayfalara dokunmak yazılanları hissetmek okumanın, okuduğunu anlamanın bir parçasıdır. Okuma, kitapları anlama belirli bir sırayla olmalıdır. Birden bire yolun yarısından başlamazsınız, kitaplarında kendi düzeni/sıralaması içinde okunası gerekir. Bu sıralama ise eğitimle olur. Eğitim devletlerin işidir. Aptal boş insanlar yaratmak istemezlerse. O eğitimi vermek zorundalar. Okuyacak bir kitabım olduğu sürece ekmek, zeytinyağı yer, çay içerim o bana yeter.
Yaşam biçimi ve görüşleriyle dünyada ki insanlara yeni bir bakış açısı getirip, onlara ilham olan “Rabat’ın Dervişi” Mohamed Aziz “artık 10 dakikamız doldu” derken en son cümlesini ekliyordu
Bu dükkândaki tüm kitapları okumadan ölmeyeceğim. Buna ömrüm yetmeyecek biliyorum ama öğrenmeye çalışmak yaşamın kendisidir.
Bir Cevap Bırakın